ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ -ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑ  ΑΣΘΕΝΗ 

 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ : 

- Με τα πρώτα βήματα του ανθρώπου στη γη παρουσιάζεται και η κατ' οίκον φροντίδα ,και η πορεία της προσαρμόζεται στην εξέλιξη της υγείας του ανθρώπου .

- Στην αρχαία Ελλάδα η κοινοτική υγεία δεν ήταν τόσο διαδεδομένη όσο η ατομική υγεία, με τις θεραπαινίδες να διετελούν αυτόν τον ιερό σκοπό . Ο χώρος του σπιτιού αποτέλεσε αποκλειστικά το μέρος φροντίδας των αρρώστων, εώς και τα βυζαντινά χρόνια ,όπου έχουμε την  πρώτη ίδρυση των νοσοκομείων και τη δημιουργία μοναστηριών .                                                                                                    Στο βυζάντιο επίσης αναπτύχθηκε η πρώτη οργανωμένη μορφή της νοσηλείας κατ οίκον, με την ίδρυση του Τάγματος των Διακονισσών από την Χριστιανική εκκλησία.

 Τάγμα των Διακονισσών

(Πηγή εικόνας: https://www.pemptousia.gr/2015/03/gynaika2/)

Διήρκησε εως τον 6ο αι.μ.Χ. και είχε ως κύριο σκοπό την ανακούφιση από τον πόνο ,παρέχοντας υποστήριξη χωρίς θεραπευτικές ή προληπτικές μεθόδους .

- Ανά τους αιώνες στην Ευρώπη η κατ' οίκον νοσηλεία πρεσβευόταν από θρησκευτικά κινήματα και προσαρμόστηκε με τον πρώτο αποικισμό των Ευρωπαίων στην  Αμερική.

Η ΣΥΝΟΣΗΛΕΙΑ ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝ ΤΟΝ 19ο αι. μ.Χ.

- Η έννοια της νοσηλείας κατ' οίκον όπως προσεγγίζεται σήμερα γεννήθηκε το 1800 στο Λίβερπουλ της Αγγλίας, όταν ο William Rathbone , ένας πλούσιος φιλάνθρωπος ,προσέλαβε νοσηλευτές για να φροντίζουν την καρκινοπαθή σύζυγό του μέχρι τον θάνατο της .

- Εξαιτίας της εμπειρίας του αυτής οργάνωσε ένα σύστημα νοσηλευτών , που θα μπορούσαν να βοηθήσουν άλλα άτομα με παρόμοιες ανάγκες.

William Rathbone

(Πηγή Εικόνας : https://en.wikipedia.org/wiki/William_Rathbone_VI)

-

- Έτσι το 1859, ίδρυσαν μαζί με τη  Florence Nightingale σχολή για την εκπαίδευση κατ' οίκον νοσηλευτών. Κατάφερε να αλλάξει τη μέχρι τότε φιλοσοφία για τη νοσηλευτική φροντίδα που παρεχόταν από ανειδίκευτες νοικοκυρές και έκανε τη νοσηλευτική, επιστήμη. Η νοσηλευτική φροντίδα θα παρεχόταν πλέον μόνο από πτυχιούχους νοσηλευτές.                                                                           Η Florence Nightingale εργάστηκε κοντά στον πάστορα Fliender και μαζί εφάρμοσαν το μοντέλο της συνοικιακής νοσηλευτικής, η οποία αργότερα οδήγησε στην ιδέα της κατ’ οίκον νοσηλευτικής φροντίδας (Johnson et.al., 2008).

Florence Nightingale

Η Μητέρα Της Νοσηλευτικής

(Πηγή εικόνας :https://www.myamericannurse.com/florence-nightingale-inspiration/)

-Στις ΗΠΑ αντίστοιχο σύστημα φροντίδας εγκαινιάστηκε το το 1877 από την ιεραποστολή της Νέας Υόρκης, όπου και προσλήθηκαν οι πρώτες νοσηλεύτριες εστιάζοντας στην πρόληψη ώστε να μειωθεί το κόστος θεραπειών.

                                                                 

                            ( πηγή εικόνας :https://www.wsj.com/articles/the-house-on-henry-street-review-love-thy-neighbors-11597705119 )

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ

- Το 1947 δημιουργείτε το πρώτο σύγχρονο πρόγραμμα κατ’ οίκον φροντίδας στη Νέα Υόρκη από γιατρούς και νοσηλευτές.

πηγή : https://www.nursingtimes.net/news/reviews-and-reports/nursing-times-looks-back-at-the-profession-during-the-1940s-05-07-2018/

-Τέλος, το 1960-1965 ο Νόμος για την Κοινωνική Ασφάλεια παρείχε πρόγραμμα κάλυψης για φροντίδα υγείας στο σπίτι σε ηλικιωμένους με τη συμμετοχή στο πρόγραμμα Medicare και λίγο αργότερα το Medicaid.

- Η φροντίδα στο σπίτι έχει αναπτυχθεί ραγδαία στην Αγγλία από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, όπου περισσότεροι από 2.000 παρόχων οικιακής φροντίδας από τους ανεξάρτητους, εθελοντικούς, μη κερδοσκοπικούς και συνταγματικούς τομείς στη Μεγάλη Βρετανία και το Βόρεια Ιρλανδία ενώθηκαν ,δημιουργώντας την Home Care Association ,όπου  αποστολή της είναι να προωθήσει υψηλής ποιότητας, βιώσιμες υπηρεσίες φροντίδας στο σπίτι, έτσι ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να συνεχίσουν να ζουν σπίτι και στην τοπική τους κοινότητα.

 -H Home Care Association διαδραματίζει ενεργό ρόλο σε συνεργασία με την τοπική και την κεντρική κυβέρνηση σε όλες τις υπηρεσίες κατοικίας και συναφή θέματα.

- Ενα μοντέλο όπου υιοθετήθηκε παγκοσμιώς.

-Ταυτόχρονα αναζητούνται νέοι μέθοδοι οικονομίας και αποτελεσματικές πρακτικές για την αντιμετώπιση ασθενειών.

(Sines, 2011).

- Βάσει του Αμερικάνικου Συστήματος Υγείας  το νοσηλευτικό προσωπικό λαμβάνει διαφορετικούς τομείς ευθύνης ,όπου χωρίζεται στις εξής κατηγορίες:

• Νοσηλευτικό προσωπικό κλινικών

• Νοσηλευτικό προσωπικό κατ’ οίκον νοσηλείας

 • Νοσηλευτικό προσωπικό κοινότητας 

• Νοσηλευτικό προσωπικό διοικητικής υπηρεσίας

. Οι παραπάνω κατηγορίες νοσηλευτών τιτλοδοτούνται βάσει της άδειας άσκησης επαγγέλματος, όπως την χορηγεί η Αμερικανική Ένωση Πιστοποίησης Νοσηλευτών. Η κάθε κατηγορία έχει υποκατηγορίες οι οποίες μπορεί ένας νοσηλευτής/τρια να εξειδικευθεί περαιτέρω (Stanhope & Lancaster, 2009).

Η σημερινή προσέγγιση στην νοσηλεία κατ οίκον απαιτεί ο επαγγελματίας υγείας :

 • Να είναι κάτοχος άδειας άσκησης επαγγέλματος

 • Να είναι κάτοχ ος μεταπτυχιακού διπλώματος με τίτλο κλινικού ειδικού στην κατ’ οίκον νοσηλεία

 • Να έχει συμπληρώσει κάποια έτη προϋπηρεσίας σε συγκεκριμένους τομείς νοσοκομείου

 • Να γνωρίζει ή να μπορεί να πιστοποιήσει ότι γνωρίζει ορισμένες τεχνικές όπως καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση, περιποίηση τραύματος κ.ο.κ. (Sines, 2011). 

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ  ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ  :

~ Πρωτοπόρος στην νοσηλεία κατ οίκον είναι το νοσοκομείο " ΜΕΤΑΞΑ", δημιουργώντας ένα  πιλοτικό πρόγραμμα- το 1979 - νοσηλείας καρκινοπαθών ασθενών.

~ Ακολούθησε το ογκολογικό της Κηφισιάς " Οι αγιοι Ανάργυροι ",το 1987.

~ Απώτερος σκοπός και στόχος της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) είναι να

σχεδιάζονται και να υλοποιούνται αυτόνομα προγράμματα υγείας , προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες ανάγκες του ασθενή και σε άμεσο χρόνο, στο οικείο περιβάλλον του ασθενή.

~ "Η ΜΕΡΙΜΝΑ"  παρέχει κατ οίκον ανακουφιστική φροντίδα σε παιδιά  που έχουν μακροχρόνιες παθήσεις. 

      Απαρτίζεται απο διεπιστημονική ομάδα  που αποσκοπεί στην ολοκληρωμένη στήριξη της οικογένειας, έχοντας ως τελικό στόχο την βελτίωση ποιότητας της ζωής του παιδιού ή εφήβου που νοσεί και κατα συνέπεια της οικογένειας του.

~  Από το 2009 βρίσκεται σε ισχύ πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ του Νοσοκομείου

 ‘’ο Άγιος Σάββας’’ και της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσογαίας και Λαυρεωτικής για παροχή κατ’ οίκον ανακουφιστικής φροντίδας σε ασθενείς με καρκίνο προχωρημένου σταδίου. 

       Την φροντίδα στο σπίτι αναλαμβάνει η διεπιστημονική ομάδα της Μονάδας Ανακουφιστικής Φροντίδας ‘’Γαλιλαία”.

~ Με τα χρόνια  η παροχή κατ’ οίκον νοσηλείας από το σύστημα υγείας παρέχεται μόνο μέσω των προγραμμάτων «Βοήθεια στο σπίτι» από τους δήμους και μέσω κάποιων Κ.Α.Π.Η  . 

πηγή εικονας : http://edemocracy-empapas.gr/voitheiastospiti/                                   

                                       

           Παρ' όλα αυτά όμως δεν καλύπτονται πλήρως οι ανάγκες γιατί δεν υπάρχει εικοσιτετράωρη λειτουργία του προγράμματος, όπως ήδη ισχύει σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες και βάσει των προτύπων των ΗΠΑ και της Ε.Ε. (Καλοκαιρινού, et al., 2014). 

~ Οι πάροχοι κατ’ οίκον νοσηλείας στην Ελλάδα χωρίζονται σε  δημόσιους  και  ιδιωτικούς φορείς.

H MED CARE AT HOME ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ  ΙΔΙΩΤΙΚΟ  ΓΡΑΦΕΙΟ

                                                   ΠΑΡΟΧΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ  .                                                          

                                                                                            

 • Η κατηγορία του δημοσίου τομέα στελεχώνει τα δημόσια νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Ταυτόχρονα, μαζί με το πρόγραμμα υποστήριξης «Βοήθεια στο σπίτι» που διενεργείται μέσω των δήμων και συγκεκριμένα στα Κέντρα Ανοικτής Προστασίας Ηλικιωμένων (Κ.Α.Π.Η.). 

• Την κατηγορία του ιδιωτικού τομέα στελεχώνουν ιδιωτικές εταιρείες παροχής νοσηλείας κατ’ οίκον και ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες που είτε έχουν δικό τους προσωπικό και ξεχωριστό τμήμα νοσηλείας, είτε συνεργάζονται με τις ιδιωτικές εταιρείες παροχής νοσηλευτικών υπηρεσιών. Και στις δύο περιπτώσεις, οι πάροχοι νοσηλευτικών υπηρεσιών αποσκοπούν στην παροχή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και ουσιαστικό στόχο έχουν την αποφυγή άσκοπης επίσκεψης του ασθενούς στο νοσοκομείο ή σε τμήμα επειγόντων περιστατικών. (Γεωργούση & Κυριόπουλος, 1996). 

~ O 21ος αιώνας στο κατώφλι του μας υποδέχτηκε με νέα ιατρικά επιτεύγματα που πολλά ενσωματώθηκαν στην νοσήλεια κατ οίκον και αποτελούν σημαντικά όπλα στην φαρέτρα ενός επαγγελματία υγείας . 

       Κάποια απο αυτά είναι η Βιοϊατρική Τεχνολογία, τα συστημάτα Τεχνολογίας Πληροφορικής και των διαδικασιών λήψης Ιατρικής Απόφασης, η Τηλειατρική και διάφορα παραιατρικά μηχανήματα και συσκευές  προσαρμοσμένα στο σπίτι.

Πηγή πληροφοριών : επιμορφωτικό σεμινάριο νοσηλείας κατ οίκον: πανεπιστήμιο Βόλου

Δεκέμβριος 2020